Onafhankelijke website voor liefhebbers van onderaardse kalksteengroeven.

contact

Meten is weten

DIT ARTIKEL IS VERSCHENEN IN SOK MEDEDELINGEN 54.
CO-AUTEURS: SUSANNE HANSSEN EN JACQUES KONINGS.

Inleiding
Als men, tijdens de bekende berglopersbijeenkomsten, het over de Caestertgroeve heeft, komt al snel de hoogte van de gangen ter sprake. Vijftien meter, zelfs achttien meter wordt er vaak geroepen. Nog niet zo lang geleden ging ik met een rondleiding mee in het Noordelijk gangenstelsel. De gids sprak over een hoogte van zestien meter. De groeve krijgt vaak mythische proporties toebedeeld, maar hoe realistisch zijn deze hoogten? We weten allemaal dat bepaalde zaken een eigen leven gaan leiden en hoe moeilijk het is zulke "mythen" te weerleggen. Dit artikel doet een poging daartoe.

Plannen maken
Al een hele tijd hielden deze hoogten mij bezig. Toen ik dit eens ter sprake bracht bij mijn bergmaat Jacques Konings, vertelde deze dat hij beroepsmatig een digitale afstandmeter gebruikte en deze toevallig bij zich had. Snel liepen we naar een punt dat, ruw geschat, wel eens het hoogste punt zou kunnen zijn en deden daar onze meting: 11,36 meter was de uitkomst. Aangezien we niet voorbereid waren, bleef het bij deze meting en waren andere metingen die avond niet meer dan wat spelen, om te kijken wat de meter kon. Uiteraard werd het plan opgevat om dit nog eens serieus op te pakken, maar zoals zo vaak het geval is verdween dit plan naar de achtergrond en hadden andere zaken prioriteit. Zo verstreek heel wat tijd. Inmiddels was ons kleine gezelschap uitgebreid met een nieuw lid, Susanne Hanssen. Toen we haar vertelde dat dit een van onze projecten was, was haar reactie enthousiast. Het arbeidscontract van Jacques was inmiddels beëindigd en daardoor konden we niet meer over de afstandmeter beschikken. We zochten op internet naar een betrouwbare meter, maar schrokken toch echt van de prijs. Gelukkig bleek de echtgenoot van Susanne, Michel, een goede digitale laser afstandmeter te hebben, die door ons gebruikt mocht worden.

Het meten
Om allerlei redenen duurde het toch nog een tijd eer we aan het daadwerkelijke meten toekwamen. Maar de voorafgaande tijd werd goed gebruikt, want elke keer als we door de Caestertgroeve zwierven, noteerden we de locaties die ons meer dan gemiddeld hoog leken. Hierdoor bespaarden we veel tijd bij het daadwerkelijke meten. Toen het eindelijk zo ver was en we begonnen met meten, waren de potentiële "hoogste" gangen dus al bekend en was het daadwerkelijke meten feitelijk zo gebeurd. Elke meting werd in het midden van de gang gedaan. Om eventuele fouten te voorkomen werd elke meting drie maal gedaan en de meter elke keer opnieuw zorgvuldig gepositioneerd. De hoogste gangen werden in het centrale gedeelte van de groeve verwacht. Daar waren de gangen, na de reguliere blokwinning, ten behoeve van de latere losse mergelwinning nog eens extra uitgediept. Ook de zogenaamde gotische gangen, ook wel de paraboolgangen genaamd, kwamen in aanmerking voor het predicaat “hoogste gang”. Deze gotische gangen waren door losse mergelwinning ontstaan. Tijdens deze exploitatie beperkte men zich niet tot die lagen, die alleen geschikt waren voor de winning van bouwblokken, maar was men ook hoger en vooral dieper gegaan. Tóch kwam deze voorspelling niet helemaal uit. De hoogste gang bleek op een geheel andere plek te liggen. Meer hierover zometeen. Het viel ons op dat in het centrale gedeelte bijna alle metingen nagenoeg dezelfde hoogte aangaven. Deze zaten allemaal tussen de 11 en 11,5 meter. In het centrale gedeelte loopt het vloerniveau van de Maaszijde richting Jekerzijde naar beneden en de plafonds volgen die daling. De hoogte van de gangen blijft dus gelijk. Het lijkt dus dat de blokbrekers van weleer de bruikbare lagen tot op de centimeter benut hebben. Om de kaart overzichtelijk te houden hebben we niet alle metingen erop vermeld, maar alleen de belangrijkste. We zijn tenslotte op zoek naar de hoogste gang, nietwaar? Wij weten natuurlijk dat de gangen feitelijk niet hoog, maar diep zijn. Ze zijn tenslotte van boven naar onder uitgediept, maar aangezien iedereen het over de hoogte van de gangen heeft en niet over de diepte van de gangen spreekt, hebben wij voor de leesbaarheid de term "hoog" aangehouden.
 

Meting 1.
In dit gebied verwachtten we de hoogste gang te vinden en na wat zoeken en meten werd hij al snel gevonden. Op deze locatie werd 12.38 meter gemeten. De meer dan gemiddelde hoogte wordt hier verklaard doordat het plafond juist op deze hoogte verspringt.

Meting 2.
Deze locatie ligt in een uithoek vlakbij de Kapelingang en werd een tijd geleden "ontdekt" door Susanne. Hier werd maar liefst 12.64 meter gemeten. Hierbij moet wel de opmerking worden geplaatst dat op onze meetlocatie ooit een stuk uit het plafond is gevallen en dit de bijzondere hoogte verklaard. Vlak langs de wand vonden we nog een gaaf stukje plafond en hier werd 12.15 meter gemeten.

Meting 3.
De uitkomst van deze meting was een grote verassing en werd eigenlijk bij toeval gedaan, want we wilden gewoon weten hoe hoog deze gang was. De gang leek wel hoog maar we hadden het idee dat dit gezichtsbedrog was, omdat de gang relatief smal is en daardoor misschien hoger lijkt. We vergisten ons danig: 12.49 meter maar liefst. Hierbij moet nog worden opgemerkt dat de gang bedekt is met een laag oude champignonmest en dus het originele vloerniveau nóg lager moet liggen. We hebben niet gezocht naar dit niveau omdat we geen graafmateriaal hadden en de SOK-Mededelingen deadline al gepasseerd was, waardoor we in tijdnood zaten. Zoals eerder vermeld verwachten we de hoogste gangen in de zogenaamde parabool gangen maar dit bleek niet het geval te zijn, zij bleken zelfs lager dan verwacht. Waarschijnlijk zorgt de imposante ovale vorm van de gangen voor een gezichtsbedrog en lijken ze dus hoger dan ze daadwerkelijk zijn.

Conclusie
De vaak genoemde hoogten van 15 en meer meter wordt nergens gehaald en de daadwerkelijke hoogten zijn beduidend lager.
De hoogste gang ligt in het Kapellengedeelte (meetpunt 3) en zal nóg hoger uitvallen als de gang tot op zijn oorspronkelijke vloerniveau wordt vrij gemaakt. Volgens verschillende bronnen moet het Kapellengedeelte als aparte groeve worden gezien en zou dus strikt genomen niet tot de Caestertgroeve mogen worden gerekend. In dat geval is het hoogste punt van de caestertgroeve te vinden bij meetpunt 2 met de opmerking dat dit punt waarschijnlijk ook tot het kapellen gedeelte behoort. Aan de lezer de keuze of hij de groeve als één groeve ziet en de opmerking die bij meting twee gemaakt is in zijn beoordeling meeneemt. Indien dat het geval is, is meting 1 de hoogste. Doordat de meningen over wat nu wel en niet tot de Caestertgroeve behoort hebben we geen absolute winnaar aangewezen. Dat laten de schrijvers van dit artikel aan de lezer over.

Rob Heckers

Jacques Konings

Susanne Hanssen

 

DSC0783
kaart

caestert.net

  • Inhoud
  • Welkom
  • Blog
  • Foto's
  • Exclusief
  • Oude zaken
  • Wandelingen
  • Artikelen
  • Diversen
  • Links
  • Over mij
contact